Donald Sutherland: Życie i kariera wybitnego aktora (88 lat)

2

Donald McNichol Sutherland, legendarny kanadyjski aktor, którego charyzmatyczne kreacje na zawsze zapisały się w historii kina, zmarł 20 czerwca 2024 roku w Miami na Florydzie. Miał 88 lat. Urodzony 17 lipca 1935 roku w Saint John, przez ponad sześć dekad swojej kariery stworzył ponad 170 niezapomnianych postaci, odzwierciedlając niezwykłą wszechstronność i głębię swojego talentu. Jego życie prywatne, naznaczone trzema małżeństwami, zaowocowało pięciorgiem dzieci, z których syn Kiefer Sutherland również podążył śladami ojca, budując własną karierę w Hollywood. Donald Sutherland, często określany mianem jednego z najwybitniejszych aktorów swojego pokolenia, zasłynął rolami w takich filmach jak „M*A*S*H”, „Złoto dla zuchwałych” oraz jako przerażający Prezydent Snow w serii „Igrzyska Śmierci”. Za swój wybitny wkład w świat filmu został uhonorowany Oscarem Honorowym za całokształt twórczości.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: 88 lat (na dzień śmierci 20 czerwca 2024)
• Żona/Mąż: Francine Racette (od 1972)
• Dzieci: 5 (w tym Kiefer Sutherland)
• Zawód: Aktor
• Główne osiągnięcie: Oscar Honorowy za całokształt twórczości (2017)

Podstawowe informacje o Donaldzie Sutherlandzie

Dane biograficzne i wykształcenie

Donald McNichol Sutherland, urodzony 17 lipca 1935 roku w Saint John w Kanadzie, był postacią, która przez ponad sześć dekad aktywnie kształtowała oblicze światowego kina. Jego życie zakończyło się 20 czerwca 2024 roku w Miami na Florydzie, w wieku 88 lat. Swoje pierwsze kroki w edukacji stawiał w Bridgewater High School, a następnie, w 1958 roku, uzyskał podwójny stopień naukowy z inżynierii i dramatu na Victoria University, afiliowanym przy University of Toronto. Choć początkowo rozważał karierę inżyniera, jego prawdziwe powołanie odnalazł w aktorstwie.

W 1957 roku, w dążeniu do rozwoju artystycznego, Sutherland przeniósł się do Wielkiej Brytanii, gdzie rozpoczął studia w prestiżowej London Academy of Music and Dramatic Art (LAMDA). To właśnie tam zdobył fundamentalne umiejętności i doświadczenie, które pozwoliły mu później tworzyć tak wyraziste i zapadające w pamięć postacie.

Życie prywatne i rodzina

Małżeństwa i dzieci

Donald Sutherland był trzykrotnie żonaty. Pierwszym małżeństwem, zawartym w latach 1959–1966, związał się z Lois May Hardwick. Następnie, od 1966 do 1970 roku, jego żoną była Shirley Douglas. Trzecią i ostatnią żoną aktora, z którą pozostał aż do śmierci, była Francine Racette, z którą ożenił się w 1972 roku. Z tych związków narodziło się pięcioro dzieci: synowie Kiefer, Rossif i Angus, którzy również poszli w ślady ojca, kontynuując aktorskie tradycje rodziny w Hollywood.

Znaczące związki

Okres intensywnej pracy nad filmem „Klute” w 1970 roku zbiegł się z głośnym i głębokim związkiem Donalda Sutherlanda z aktorką Jane Fondą. Ich relacja była naznaczona nie tylko osobistymi uczuciami, ale także wspólnym, silnym zaangażowaniem w sprawy polityczne i społeczne, co stanowiło ważny element ich wspólnej drogi.

Kariera zawodowa Donalda Sutherlanda

Początki kariery i przełomowe role

Przełomem w karierze Donalda Sutherlanda okazała się rola w filmie wojennym „Parszywa dwunastka” (The Dirty Dozen) z 1967 roku. Angaż ten, będący wynikiem rekomendacji reżysera Rogera Moore’a, otworzył przed nim drzwi do dalszych, znaczących projektów i ugruntował jego pozycję w branży filmowej.

Kultowe role filmowe

Status międzynarodowej gwiazdy ugruntował w 1970 roku, wcielając się w dwie pamiętne role. Jako kapitan „Hawkeye” Pierce w czarnej komedii „M*A*S*H” zaprezentował swoje wybitne zdolności komediowe, a jako ekscentryczny dowódca czołgu „Oddball” w filmie „Złoto dla zuchwałych” (Kelly’s Heroes) zachwycił publiczność swoją charyzmą. Te kreacje przyniosły mu szerokie uznanie i ugruntowały jego pozycję w Hollywood.

Interesującym epizodem w karierze Sutherlanda była jego rola profesora Dave’a Jenningsa w komedii „Menażeria” (Animal House) z 1978 roku. Decyzja o odrzuceniu 2% udziału w zyskach na rzecz stałej gaży okazała się kosztowna, gdyż film odniósł spektakularny sukces kasowy. Ta historia stanowi przykład nieprzewidywalności świata filmu i jego potencjalnych finansowych konsekwencji.

Sukcesy w filmach i telewizji

Młodsze pokolenia widzów najczęściej kojarzą Donalda Sutherlanda z rolą bezwzględnego Prezydenta Snowa, głównego antagonisty w serii filmów „Igrzyska Śmierci” (The Hunger Games), w którą wcielał się w latach 2012–2015. Jego dorobek telewizyjny również jest imponujący, czego dowodem jest nagrodzona nagrodą Emmy kreacja Michaiła Fetisowa w thrillerze HBO „Obywatel X” (1995). Za postać Clarka Clifforda w filmie „Path to War” (2002) otrzymał Złoty Glob, potwierdzając swój wszechstronny talent.

Chronologia kariery i kluczowe role

Wczesne lata i przełom

• 1967: Rola w filmie wojennym „Parszywa dwunastka” (The Dirty Dozen), która zapoczątkowała jego karierę.
• 1970: Status międzynarodowej gwiazdy dzięki rolom w filmach wojennych: kapitan „Hawkeye” Pierce w „M*A*S*H” i „Oddball” w „Złoto dla zuchwałych” (Kelly’s Heroes).

Wybrane filmy i seriale

• „Klute” (1971)
• „Nie oglądaj się teraz” (1973)
• „Menażeria” (Animal House, 1978)
• „Obywatel X” (Citizen X, 1995) – rola nagrodzona Emmy
• „Path to War” (2002) – rola nagrodzona Złotym Globem
• „Igrzyska Śmierci” (The Hunger Games, 2012–2015) – jako Prezydent Snow

Nagrody i osiągnięcia

Kluczowe wyróżnienia

Donald Sutherland, mimo powszechnego uznania za jednego z najwybitniejszych aktorów swojego pokolenia, nigdy nie otrzymał nominacji do Oscara za konkretną rolę. Akademia doceniła jednak jego całokształt twórczości, przyznając mu w 2017 roku Oscara Honorowego, co stanowi symbol jego ogromnego wpływu na świat kina.

W ciągu swojej bogatej kariery zdobył wiele prestiżowych nagród, w tym:

• Nagroda Primetime Emmy
• Dwa Złote Globy
• Nominacja do nagrody BAFTA za rolę w filmie „Nie oglądaj się teraz” (1973).

Warto wiedzieć: Donald Sutherland jest uhonorowany własnymi gwiazdami w Alejach Gwiazd (Walk of Fame) w Kanadzie i Stanach Zjednoczonych, co jest wyrazem jego międzynarodowego uznania.

Zaangażowanie polityczne i osobowość

Aktywizm antywojenny

Donald Sutherland był postacią zaangażowaną nie tylko w sztukę, ale i w sprawy społeczne. Jako zagorzały przeciwnik wojny w Wietnamie, wraz z Jane Fondą, współprodukował dokument „F.T.A.” (1972), prezentujący nastroje wśród amerykańskich żołnierzy. Jego aktywność antywojenna była na tyle znacząca, że w latach 1971–1973 znajdował się na „liście obserwacyjnej” NSA (National Security Agency), co świadczy o sile jego przekonań.

Obserwacja przez NSA

Znalezienie się na „liście obserwacyjnej” NSA podkreślało wagę i wpływ, jaki Donald Sutherland wywierał na opinię publiczną poprzez swoje działania i publiczne wypowiedzi. Jego konsekwentne zaangażowanie w ruch pokojowy było na tyle istotne, że zwróciło uwagę agencji rządowych, co stanowi ciekawy aspekt jego życia, ukazujący jego głębokie przekonania polityczne.

Ciekawostki z życia Donalda Sutherlanda

Pierwsza praca w mediach

Już w wieku 14 lat Donald Sutherland rozpoczął swoją przygodę z mediami, pracując jako korespondent wiadomości dla lokalnej stacji radiowej CKBW w Bridgewater. To wczesne doświadczenie stanowiło pierwszy krok na drodze do jego przyszłej kariery w świecie ekspresji artystycznej i publicznego przekazu.

Zainteresowania artystyczne w młodości

W młodości Donald Sutherland pasjonował się lalkarstwem (puppetry). Ta nietypowa pasja świadczy o jego wczesnej kreatywności i otwartości na różnorodne formy sztuki, co z pewnością wpłynęło na jego późniejszą zdolność do wcielania się w złożone i wielowymiarowe postacie.

Zdrowie i wyzwania w dzieciństwie

Choroby dziecięce

Dzieciństwo Donalda Sutherlanda było naznaczone walką z poważnymi chorobami. Jako dziecko zmagał się z gorączką reumatyczną, zapaleniem wątroby oraz polio, co niewątpliwie ukształtowało jego siłę charakteru i determinację w pokonywaniu życiowych trudności.

Zagrożenie życia na planie

Podczas kręcenia filmu „Złoto dla zuchwałych” (Kelly’s Heroes) w 1970 roku, Donald Sutherland doświadczył poważnego zagrożenia życia, chorując na rdzeniowe zapalenie opon mózgowych. Fakt, że udało mu się pokonać tę śmiertelną chorobę, świadczy o jego niezwykłej sile życiowej i niezłomnej woli przetrwania.

Donald Sutherland pozostawił po sobie niezatarte dziedzictwo w świecie kina, udowadniając, że wszechstronność, pasja i odwaga w wyrażaniu własnych przekonań mogą prowadzić do stworzenia legendarnych kreacji. Jego życie stanowi inspirujący przykład konsekwentnego dążenia do celu i artystycznej doskonałości.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Donald_Sutherland