Louis de Funès: Król francuskiej komedii, mistrz de Funes

2

Louis de Funès, właściwie Louis Germain David de Funès de Galarza, to jedna z najbardziej rozpoznawalnych i uwielbianych postaci francuskiego kina komediowego. Urodzony 31 lipca 1914 roku, na początku 2024 roku miałby 110 lat. Jest aktorem, który swoją charakterystyczną ekspresją i błyskotliwym humorem podbił serca widzów na całym świecie, stając się synonimem francuskiej komedii. Choć na ekranie wcielał się w postacie energiczne i często wybuchowe, w życiu prywatnym był człowiekiem niezwykle nieśmiałym i powściągliwym, głęboko przywiązanym do swojej rodziny i wiary. Jego kariera, choć późno rozkwitła, przyniosła mu status legendy, a filmy z jego udziałem do dziś cieszą się ogromną popularnością, zwłaszcza w Europie Kontynentalnej.

Droga Louisa de Funèsa do sławy była długa i naznaczona licznymi wyzwaniami. Zanim stał się globalną gwiazdą, pracował jako pianista jazzowy, a jego debiut filmowy miał miejsce dopiero po czterdziestce. Przełomem okazał się rok 1964 i film „Żandarm z Saint-Tropez”, który zapoczątkował serię kultowych produkcji. Poza kinem, de Funès był również pasjonatem ogrodnictwa, a jego miłość do róż zaowocowała nawet specjalną odmianą nazwaną jego imieniem. Jego dziedzictwo żyje nie tylko w filmach, ale także w muzeach poświęconych jego osobie, a jego wpływ na kulturę masową jest nadal widoczny, czego przykładem są postacie inspirowane jego kreacjami.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na początku 2024 roku miałby 110 lat.
• Żona/Mąż: Jeanne Barthelémy de Maupassant (od 1943 do śmierci).
• Dzieci: Dwóch synów: Patrick i Olivier.
• Zawód: Aktor komediowy, pianista.
• Główne osiągnięcie: Jedna z najbardziej dochodowych gwiazd w historii francuskiego kina, znany z roli żandarma Cruchota.

Podstawowe informacje o Louis de Funès

Louis Germain David de Funès de Galarza, znany światu jako Louis de Funès, urodził się 31 lipca 1914 roku w Courbevoie, na przedmieściach Paryża. Jego pełne nazwisko świadczy o hiszpańskich korzeniach jego rodziny, która pochodziła z Sewilli. Ojciec, Carlos Luis de Funès de Galarza, był szlachcicem, a matka, Leonor Soto Reguera, wywodziła się od baskijskich hrabiów de Galarza. Aktor był poliglotą, swobodnie posługującym się francuskim, hiszpańskim i angielskim. Mimo niewielkiego wzrostu (1,64 m), szczupłej sylwetki i wcześnie tracącej włosy głowy, co początkowo budziło jego obawy o karierę aktorską, Louis de Funès stał się jednym z najbardziej dochodowych i uwielbianych aktorów francuskiej kinematografii. Wśród bliskich znany był pod serdecznym przydomkiem „Fufu”.

Rodzina i życie prywatne Louisa de Funès

Pochodzenie Louisa de Funèsa jest ściśle związane z Hiszpanią. Jego rodzice wyemigrowali do Francji w 1904 roku, uciekając przed sprzeciwem rodzin wobec ich małżeństwa. Ten związek, choć trudny, zaowocował narodzinami przyszłej gwiazdy komedii. Aktor dwukrotnie stawał na ślubnym kobiercu. Jego pierwsze małżeństwo zakończyło się rozwodem. Drugie, zawarte w 1943 roku, z Jeanne Barthelémy de Maupassant, trwało aż do śmierci Louisa de Funèsa w 1983 roku. Jeanne, która pracowała jako sekretarka w szkole muzycznej, zakochała się w aktorze, gdy usłyszała jego grę na pianinie. Ich wspólne życie, trwające 40 lat, stanowiło solidny fundament dla rodziny.

Rodzice i pochodzenie

Rodzice Louisa de Funèsa, Carlos Luis de Funès de Galarza i Leonor Soto Reguera, byli pochodzącymi z Sewilli Hiszpanami. Ich decyzja o przeprowadzce do Francji w 1904 roku była spowodowana brakiem akceptacji dla ich związku ze strony rodzin. Arystokratyczne korzenie aktora wywodzą się właśnie z tego pochodzenia – jego ojciec był szlachcicem, a matka potomkinią hrabiów de Galarza. Znajomość języka hiszpańskiego przez Louisa de Funèsa była naturalną konsekwencją jego rodzinnych więzi.

Małżeństwo i rodzina

Louis de Funès zawarł swoje drugie małżeństwo w 1943 roku, w trudnym okresie okupacji Paryża. Jego wybranką została Jeanne Barthelémy de Maupassant, której serce skradł talent muzyczny aktora. Ich związek okazał się trwały i przetrwał próbę czasu, trwając przez kolejne cztery dekady aż do śmierci Louisa. Jeanne była dla niego nie tylko żoną, ale także ostoją i wsparciem przez całe jego życie.

Dzieci

Z małżeństwa z Jeanne Barthelémy de Maupassant Louis de Funès doczekał się dwóch synów: Patricka i Oliviera. Olivier de Funès, młodszy z braci, początkowo próbował swoich sił w aktorstwie, pojawiając się w kilku filmach ojca, takich jak „Hibernatus” czy „Wielkie wakacje”. Ostatecznie jednak wybrał inną ścieżkę kariery, zostając pilotem linii Air France Europe. Mimo że nie poszedł w ślady ojca na szeroką skalę, nazwisko de Funès nadal kojarzyło się z jego rodziną i talentem.

Osobowość i wiara

W kontraście do jego dynamicznych i często histerycznych postaci ekranowych, Louis de Funès w życiu prywatnym był człowiekiem niezwykle nieśmiałym, powściągliwym i skrytym. Jego głęboka wiara katolicka stanowiła ważny element jego tożsamości, wpływając na jego postrzeganie świata i wartości. Ta dwoistość – wybuchowy komik na ekranie i cichy, wierzący człowiek w życiu – dodawała jego kreacjom niepowtarzalnej głębi i autentyczności.

Kariera zawodowa Louisa de Funès

Droga Louisa de Funèsa do sławy była przykładem długotrwałej pracy i determinacji. Zanim stał się mistrzem francuskiej komedii, imał się różnych zajęć, w tym gry na pianinie w paryskich barach. Jego debiut filmowy nastąpił stosunkowo późno, w wieku 31 lat, a prawdziwy przełom w karierze, który przyniósł mu międzynarodową rozpoznawalność, nastąpił w wieku 49 lat, za sprawą filmu „Żandarm z Saint-Tropez”.

Trudne początki i debiut

Louis de Funès rozpoczął swoją przygodę z kinematografią w 1945 roku, grając epizodyczną rolę odźwiernego w filmie „La Tentation de Barbizon”. Zanim jednak zdobył uznanie, musiał zmierzyć się z wieloma wyzwaniami i ograniczyć się do niewielkich ról. Jego talent zaczął być dostrzegany przez szerszą publiczność dopiero po latach występów, co świadczy o jego wytrwałości w dążeniu do celu.

Droga do sławy i przełom

Przed rolą, która uczyniła go gwiazdą, Louis de Funès wystąpił w ponad 80 filmach, wcielając się głównie w postacie drugoplanowe i epizodyczne. Łącznie jego filmografia obejmuje ponad 150 produkcji. Przełom nastąpił w 1964 roku, za sprawą filmu „Żandarm z Saint-Tropez”. Ta komedia odniosła ogromny sukces, zapoczątkowując serię sześciu filmów o przygodach żandarma Cruchota i cementując pozycję Louisa de Funèsa jako czołowego aktora komediowego we Francji.

Największe sukcesy komercyjne i dominacja w box-office

Film „Wielka włóczęga” z 1966 roku, z Louisem de Funèsem i Bourvilem w rolach głównych, przyciągnął do kin ponad 17 milionów widzów, stając się jednym z najbardziej dochodowych filmów francuskich wszech czasów. W latach 1964–1979 aż siedmiokrotnie aktor zajmował pierwsze miejsce na liście najbardziej dochodowych filmów roku we Francji, co świadczy o jego niezwykłej zdolności do przyciągania masowej publiczności i gwarantowania sukcesu finansowego każdej produkcji z jego udziałem.

Styl aktorski

Louis de Funès zasłynął z niezwykłej ekspresji mimicznej, za którą otrzymał przydomek „człowieka o czterdziestu twarzach na minutę”. Jego styl charakteryzował się błyskawicznymi reakcjami, nerwowymi tikami i mistrzowskim budowaniem napięcia komediowego. Potrafił w subtelny sposób wykorzystywać swój warsztat, aby wywołać śmiech, tworząc niezapomniane i unikalne kreacje, które do dziś są rozpoznawalne i uwielbiane.

Inne role i projekty

Choć Louis de Funès jest najbardziej znany z ról filmowych, jego kariera obejmowała również działalność w dubbingu, gdzie użyczał głosu zagranicznym aktorom, w tym słynnemu włoskiemu komikowi Totò. Teatr stanowił dla niego ważne pole rozwoju, a nawet w szczycie kariery filmowej nie stronił od występów scenicznych. Szczególne znaczenie miała dla niego rola w sztuce „Oscar”, która doczekała się ekranizacji. Jednym z jego największych marzeń było zrealizowanie filmowej adaptacji „Skąpca” Molière’a, co udało mu się w 1980 roku, gdy wyreżyserował i zagrał główną rolę.

Dubbing

Przed zdobyciem sławy na ekranie, Louis de Funès aktywnie działał w branży dubbingu. Jego umiejętność modulowania głosu i naśladowania pozwoliła mu na udźwiękawianie dialogów zagranicznych produkcji, w tym ról włoskiego komika Totò. To doświadczenie z pewnością przyczyniło się do rozwoju jego wyczucia rytmu i ekspresji, które później wykorzystał w swoich filmowych kreacjach.

Teatr

Teatr był dla Louisa de Funèsa miejscem, z którego nigdy nie zrezygnował, nawet po osiągnięciu statusu międzynarodowej gwiazdy. Jego występy sceniczne, w tym rola w sztuce „Oscar”, okazały się tak dużym sukcesem, że podjęto decyzję o jej ekranizacji. Louis de Funès z powodzeniem przeniósł swoje sceniczne kreacje na ekran kinowy, dowodząc wszechstronności swojego talentu.

Ekranizacja Molière’a

Jednym z ambitnych projektów Louisa de Funèsa była realizacja filmowej adaptacji „Skąpca” Molière’a. W 1980 roku aktor wcielił się w podwójną rolę reżysera i odtwórcy głównej roli. To przedsięwzięcie świadczy o jego głębokim szacunku dla klasyki literatury i chęci zmierzenia się z wymagającymi, dramatycznymi rolami, które wykraczały poza jego typowy repertuar komediowy.

Nagrody i osiągnięcia Louisa de Funès

Talent i wkład Louisa de Funèsa w rozwój kinematografii zostały uhonorowane licznymi prestiżowymi nagrodami i wyróżnieniami, które podkreślają jego znaczenie jako jednego z najwybitniejszych komików wszech czasów.

Legia Honorowa

W 1973 roku Louis de Funès został odznaczony tytułem Kawalera Legii Honorowej (Chevalier de la Légion d’honneur). Jest to najwyższe francuskie odznaczenie państwowe, przyznawane za wybitne zasługi dla Francji, co stanowiło wyraz uznania dla jego wkładu w kulturę narodową.

Honorowy Cezar

W 1980 roku Louis de Funès otrzymał Honorowego Cezara za całokształt swojej twórczości aktorskiej. Nagroda Cezara jest najbardziej prestiżowym wyróżnieniem filmowym we Francji, a przyznanie jej w formie honorowej jest najwyższym dowodem uznania dla całokształtu jego imponującej kariery.

Zdrowie Louisa de Funès

Mimo niezwykłej energii na ekranie, życie osobiste Louisa de Funèsa było naznaczone poważnymi problemami zdrowotnymi, przede wszystkim kardiologicznymi. Intensywność jego występów, choć uwielbiana przez widzów, miała swoją cenę. Problemy z sercem zmusiły go do przerwania kariery i wpłynęły na jego późniejsze lata.

Problemy kardiologiczne

W marcu 1975 roku Louis de Funès trafił do szpitala z powodu poważnych dolegliwości sercowych. Ten incydent wymusił przerwę w jego pracy zawodowej i doprowadził do odwołania projektu filmu „Le Crocodile”. Był to pierwszy sygnał ostrzegawczy dotyczący jego kruchego zdrowia.

Przyczyna problemów zdrowotnych

Pierwsze ataki serca, które dotknęły Louisa de Funèsa, były bezpośrednio związane z nadmiernym wysiłkiem fizycznym, jaki wkładał w swoje ekspresyjne i energiczne występy. Jego styl aktorski, choć przynoszący mu sławę, stanowił ogromne obciążenie dla jego organizmu.

Śmierć

Louis de Funès zmarł 27 stycznia 1983 roku w Nantes w wieku 68 lat. Przyczyną jego śmierci był trzeci, tym razem śmiertelny, atak serca. Jego odejście nastąpiło zaledwie kilka miesięcy po premierze jego ostatniego filmu, co stanowiło tragiczne zakończenie bogatej i burzliwej kariery artystycznej.

Hobby i pasje Louisa de Funès

Poza światem filmu, Louis de Funès pielęgnował liczne pasje, które nadawały głębi jego życiu prywatnemu. Jego miłość do natury, a zwłaszcza do róż, była ikoną jego prywatnego życia, a zainteresowania artystyczne towarzyszyły mu od młodości.

Pasja do ogrodnictwa

Louis de Funès był wielkim miłośnikiem róż. W ogrodach swojego zamku Château de Clermont, posiadłości w Le Cellier koło Nantes, założył rozległe rosarium. Aktor osobiście pielęgnował swoje kwiaty, znajdując w tym spokój i ukojenie. Ta pasja została uhonorowana w oficjalnej odmianie róży nazwanej jego imieniem – „Louis de Funès rose”.

Zainteresowania artystyczne

Od młodości Louis de Funès wykazywał zainteresowanie sztukami plastycznymi i muzyką. Pasjonował się rysunkiem oraz grą na pianinie. Te artystyczne talenty nie pozostały jedynie jego prywatnym hobby. Zdolności muzyczne, zwłaszcza gra na pianinie, wykorzystywał później w swoich rolach filmowych, dodając swoim postaciom kolejny wymiar. Jego zainteresowania artystyczne świadczą o wszechstronności jego talentu.

Chronologia kariery i życia Louisa de Funès

Droga Louisa de Funèsa do serc widzów była długa i pełna zwrotów akcji. Od trudnych początków po międzynarodową sławę, jego kariera stanowi fascynujący przykład determinacji i talentu. Poniższa oś czasu przedstawia kluczowe momenty z życia i kariery aktora.

• 1904: Rodzice Louisa de Funèsa emigrują z Sewilli do Francji.
• 31 lipca 1914: Narodziny Louisa Germaina Davida de Funès de Galarza w Courbevoie.
• 1943: Drugie małżeństwo Louisa de Funèsa z Jeanne Barthelémy de Maupassant.
• 1945: Debiut filmowy Louisa de Funèsa w filmie „La Tentation de Barbizon”.
• Lata 1945-1964: Okres licznych ról epizodycznych i drugoplanowych (ponad 80 filmów).
• 1964: Przełom w karierze – premiera filmu „Żandarm z Saint-Tropez” (wiek 49 lat), początek serii o żandarmie Cruchot.
• 1966: Premiera filmu „Wielka włóczęga”, który przyciąga 17,27 miliona widzów.
• 1964–1979: Siedmiokrotne zajęcie pierwszego miejsca na liście najbardziej dochodowych filmów roku we Francji.
• 1973: Otrzymanie tytułu Kawalera Legii Honorowej.
• Marzec 1975: Trafienie do szpitala z problemami kardiologicznymi, przerwa w karierze.
• 1980: Premiera filmowej wersji „Skąpca” (L’Avare) w reżyserii i z Louisem de Funèsem w roli głównej.
• 1980: Otrzymanie Honorowego Cezara za całokształt twórczości.
• 27 stycznia 1983: Śmierć Louisa de Funèsa w Nantes w wieku 68 lat.

Nagrody i wyróżnienia

Louis de Funès, jako jeden z najbardziej rozpoznawalnych i uwielbianych aktorów francuskiej sceny, został doceniony licznymi nagrodami i wyróżnieniami. Jego wkład w kinematografię został uhonorowany na najwyższym szczeblu państwowym i branżowym.

• Legia Honorowa (Chevalier de la Légion d’honneur): 1973
• Honorowy Cezar: 1980

Ciekawostki i dziedzictwo Louisa de Funès

Życie i twórczość Louisa de Funèsa obfitują w fascynujące detale, które do dziś inspirują i bawią kolejne pokolenia widzów. Od miejsca jego zamieszkania, przez hołdy w postaci muzeów i inspiracji dla twórców filmowych, po jego międzynarodową sławę – dziedzictwo aktora jest bogate i wielowymiarowe.

Louis de Funès mieszkał w malowniczym XVII-wiecznym Château de Clermont w Le Cellier, niedaleko Nantes. Zamek ten częściowo odziedziczyła jego żona, Jeanne, po swojej ciotce. To właśnie w tym miejscu aktor mógł odnaleźć spokój i oddawać się swoim pasjom, w tym pielęgnacji ukochanych róż.

Pamięć o jego życiu i karierze jest kultywowana w dwóch dedykowanych mu muzeach. Jedno z nich znajduje się właśnie w jego dawnym zamku Clermont, a drugie zostało otwarte w 2019 roku w Saint-Raphaël, co świadczy o trwałej popularności aktora.

Warto wiedzieć: Postać kucharza Skinnera z animowanego filmu „Ratatuj” (2007) studia Pixar była luźno wzorowana na zachowaniu, niskim wzroście i charakterystycznej mowie ciała Louisa de Funèsa. To dowód na to, jak bardzo jego ikoniczne kreacje wpłynęły na kulturę masową. Louis de Funès pojawiał się również jako postać w komiksach o Lucky Luke’u, gdzie wcielał się w rolę hazardzisty, a także w serii „Clifton”.

Choć w krajach anglojęzycznych jego twórczość pozostaje postacią niszową, cieszy się statusem legendy w Europie Kontynentalnej, krajach byłego bloku wschodniego, ZSRR, a także w Turcji, Iranie i Izraelu. Ten szeroki zasięg jego popularności świadczy o uniwersalności jego humoru i niezwykłym talencie do rozbawiania ludzi na całym świecie.

Louis de Funès udowodnił, że pasja i niepowtarzalny talent potrafią przezwyciężyć wszelkie przeszkody, inspirując nas do podążania za własnymi marzeniami z niezachwianą energią. Jego dziedzictwo przypomina, że prawdziwy sukces często wymaga cierpliwości i autentyczności, nawet w obliczu przeciwności.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Louis_de_Fun%C3%A8s