Mary Pickford, której prawdziwe nazwisko brzmiało Gladys Louise Smith, urodziła się 8 kwietnia 1892 roku w Toronto w Kanadzie. Znana jako „Królowa Kinematografii” i „Ulubienica Ameryki”, przez lata kariery zdobyła status globalnej gwiazdy. Zmarła 29 maja 1979 roku w wieku 87 lat w Santa Monica w Kalifornii, pozostawiając po sobie dziedzictwo naznaczone sukcesami zawodowymi i znaczącym wpływem na rozwój przemysłu filmowego. Jej życie osobiste, od trudnego dzieciństwa po burzliwy związek z Douglasem Fairbanksem, stanowi fascynujący rozdział w historii Hollywood.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na maj 2024 roku Mary Pickford miałaby 132 lata.
- Żona/Mąż: Była zamężna dwukrotnie – z Owennem Moore’em (1910–1920) i Douglasem Fairbanksem (1920–1936).
- Dzieci: Nie miała własnych dzieci.
- Zawód: Aktorka, producentka filmowa, współzałożycielka United Artists.
- Główne osiągnięcie: Jedna z pierwszych wielkich gwiazd kina niemego, współzałożycielka United Artists, zdobywczyni Oscara dla najlepszej aktorki.
Podstawowe informacje
Dane osobowe i pochodzenie
Mary Pickford narodziła się jako Gladys Louise Smith 8 kwietnia 1892 roku w Toronto w Kanadzie. Jej prawdziwe imię i datę urodzenia często przyćmiewały jednak jej późniejsze, sceniczne alter ego. Pochodzenie z Kanady miało znaczenie przez całe jej życie, choć większość kariery rozwijała się w Stanach Zjednoczonych. Złożone obywatelstwo odzwierciedlało jej losy: przez większość życia była poddaną brytyjską (1892–1947), jednak w 1920 roku przyjęła obywatelstwo Stanów Zjednoczonych, a w 1947 roku uzyskała również obywatelstwo kanadyjskie. Ta wielowymiarowość w kwestii przynależności państwowej była subtelnym, lecz istotnym elementem jej tożsamości.
Ikoniczne przydomki i status obywatelski
Dzięki swojej ogromnej popularności i sukcesom biznesowym, Mary Pickford zyskała miano „Królowej Kinematografii” (Queen of the Movies) oraz „Ulubienicy Ameryki” (America’s Sweetheart). Te przydomki doskonale oddają jej pozycję w świecie rozrywki i sympatię, jaką cieszyła się wśród publiczności. Jej status obywatelski ewoluował od poddanej brytyjskiej do obywatelki Stanów Zjednoczonych i Kanady, co świadczy o globalnym zasięgu jej życia i kariery.
Śmierć i miejsce spoczynku
Mary Pickford zmarła 29 maja 1979 roku w wieku 87 lat w Santa Monica w Kalifornii. Jej odejście zakończyło epokę w historii kina, którą współtworzyła. Została pochowana na cmentarzu Forest Lawn Memorial Park w Glendale, jednym z najbardziej znanych miejsc spoczynku gwiazd Hollywood, co podkreśla jej niezachwianą pozycję w panteonie amerykańskiej kinematografii.
Rodzina i życie prywatne
Trudne dzieciństwo i wpływ ojca
Dzieciństwo Mary Pickford, wówczas Gladys Smith, było naznaczone trudnościami. Jej ojciec, John Charles Smith, syn angielskich imigrantów, był alkoholikiem i pracował dorywczo. Jego przedwczesna śmierć 11 lutego 1898 roku, w wyniku zakrzepu krwi po wypadku w pracy na statku Niagara Steamship, mocno wpłynęła na losy rodziny. Ta trauma z dzieciństwa z pewnością ukształtowała jej późniejszą determinację i dążenie do niezależności.
Matka i rodzeństwo w branży
Po śmierci męża, matka Mary, Charlotte Hennessey, która była irlandzką katoliczką i pracowała jako szwaczka, podjęła kluczową decyzję o wprowadzeniu całej rodziny do świata teatru. To właśnie Charlotte była siłą napędową, która umożliwiła dalszy rozwój artystyczny rodzeństwa. Rodzeństwo Mary – Lottie (ur. 1893) i Jack (ur. 1896) – również podążyło śladami siostry, zostając aktorami, co świadczy o silnych więzach rodzinnych i wspólnym dążeniu do sukcesu w wymagającej branży.
Podwójny chrzest
Historia chrztu Mary Pickford jest równie intrygująca jak jej kariera. Choć jej matka ochrzciła dzieci w wierze metodystycznej, by zadowolić rodzinę męża, to w wieku czterech lat, podczas kwarantanny z powodu choroby, Mary została potajemnie ochrzczona przez katolickiego księdza jako Gladys Marie Smith. Ten podwójny rytuał religijny mógł symbolizować jej złożoną tożsamość i różnorodne wpływy kształtujące jej życie.
Słynny związek z Douglasem Fairbanksem
Drugim mężem Mary Pickford był legendarny gwiazdor Douglas Fairbanks, z którym wzięła ślub w 1920 roku, a rozwiodła się w 1936 roku. Ich związek był jednym z najgłośniejszych w Hollywood, czyniąc ich parą numer jeden tamtych czasów. Douglas Fairbanks Jr. wspominał, że jako dziecko brał Mary za swoją nową koleżankę do zabawy pociągami, co świadczy o tym, jak bardzo ich małżeństwo było częścią ich wspólnego, rodzinnego życia, nawet dla młodego pokolenia.
Kariera zawodowa
Początki w teatrze objazdowym
Po śmierci ojca, rodzina Smithów przez sześć lat podróżowała pociągami po Stanach Zjednoczonych, występując w niskiej klasy spektaklach, by wyjść z biedy. To właśnie w tych trudnych warunkach Mary zadebiutowała w wieku 7 lat w sztuce „The Silver King”. Te wczesne doświadczenia w teatrze objazdowym ukształtowały jej umiejętności aktorskie i nauczyły ją wytrwałości w obliczu trudności.
Przełom na Broadwayu i zmiana nazwiska
W 1907 roku, po latach występów w teatrze, Mary zdobyła rolę w sztuce „The Warrens of Virginia”. To właśnie wtedy producent David Belasco, widząc jej talent, wymusił na niej zmianę nazwiska z Gladys Smith na Mary Pickford. Ta zmiana była symbolicznym początkiem jej drogi do sławy, która miała odmienić jej życie i wpłynąć na historię kina.
Początki w filmie u D.W. Griffitha
19 kwietnia 1909 roku Mary Pickford przeszła test ekranowy w Biograph Company, co otworzyło jej drzwi do świata kina. Choć nie dostała roli w „Pippa Passes”, reżyser D.W. Griffith był nią tak zachwycony, że zaoferował jej 10 dolarów dziennie, znacznie więcej niż otrzymywali inni aktorzy w tamtym czasie. To był początek jej błyskawicznej kariery filmowej.
Niesamowita wydajność w 1909 roku
Rok 1909 był dla Mary Pickford niezwykle intensywny. W swoim pierwszym roku pracy w filmie wystąpiła w aż 51 produkcjach, co oznaczało średnio jedną premierę tygodniowo. Grała niemal każdą postać – od sprzątaczek i sekretarek po niewolnice i Indianki. Ta wszechstronność i niesamowita wydajność pozwoliły jej szybko zdobyć rozpoznawalność i stać się jedną z najbardziej zapracowanych aktorek epoki kina niemego.
Status pierwszej milionerki Hollywood
Do 1916 roku Mary Pickford osiągnęła kolejny kamień milowy w swojej karierze – stała się pierwszą aktorką w historii, która podpisała kontrakt na milion dolarów. Umowa gwarantowała jej 1.04 miliona USD (równowartość około 22.75 mln USD w 2024 roku) oraz połowę zysków z filmów. Ten kontrakt nie tylko uczynił ją pierwszą milionerką Hollywood, ale także dał jej bezprecedensową kontrolę nad swoimi produkcjami.
Współzałożycielka United Artists
W 1919 roku, dążąc do pełnej kontroli nad dystrybucją swoich dzieł i artystyczną swobodą, Mary Pickford wraz z Charliem Chaplinem, Douglasem Fairbanksem i D.W. Griffithem założyła wytwórnię United Artists. Ta współpraca była przełomem w branży, pozwalając artystom na niezależne tworzenie i dystrybucję filmów, co stanowiło wyzwanie dla ówczesnych wielkich studiów filmowych. To wydarzenie miało ogromny wpływ na rozwój Hollywood.
Problemy z kinem dźwiękowym
Wraz z nadejściem ery kina dźwiękowego, Mary Pickford napotkała nowe wyzwania. Początkowo lekceważyła nową technologię, twierdząc, że dodawanie dźwięku do filmów jest jak „nakładanie szminki na Wenus z Milo”. To podejście, choć być może wynikało z przywiązania do tradycyjnego kina, przyczyniło się do spadku jej popularności w latach 30. XX wieku, gdy publiczność coraz chętniej oglądała filmy z dźwiękiem.
Osiągnięcia i nagrody
Oscar za rolę w „Coquette”
W 1929 roku Mary Pickford zdobyła drugą w historii Nagrodę Akademii dla najlepszej aktorki za swój pierwszy film dźwiękowy, „Coquette”. Choć przyznanie jej tej prestiżowej nagrody wywołało wówczas spore kontrowersje, potwierdziło jej talent i zdolność adaptacji do nowych technologii filmowych, mimo wcześniejszych trudności z kinem dźwiękowym.
Honorowy Oscar za całokształt
W uznaniu jej ogromnego wkładu w rozwój amerykańskiego kina i przemysłu filmowego, Akademia przyznała Mary Pickford nagrodę honorową w 1976 roku. To świadectwo jej trwałego wpływu na sztukę filmową, które wykraczało poza jej aktywne lata na ekranie.
Miejsce w historii kina
W 1999 roku Amerykański Instytut Filmowy sklasyfikował Mary Pickford na 24. miejscu listy największych żeńskich gwiazd klasycznego kina Hollywood. To wyróżnienie potwierdza jej nieśmiertelne miejsce w historii kina i uznanie jej jako jednej z najważniejszych postaci, które kształtowały oblicze Hollywood.
Współzałożycielka Akademii (AMPAS)
W 1927 roku Mary Pickford była jedną z 36 osób, które założyły Akademię Wiedzy i Sztuki Filmowej (AMPAS), organizację odpowiedzialną za przyznawanie Oscarów. Jej zaangażowanie w tworzenie tej instytucji podkreśla jej wizjonerskie podejście do przemysłu filmowego i chęć budowania jego przyszłości.
Majątek i finanse
Potęga finansowa w 1916 roku
Podpisując nowy kontrakt z Adolphem Zukorem w 1916 roku, Mary Pickford otrzymała rekordową pensję 10 000 dolarów tygodniowo. Oprócz tego, uzyskała pełną kontrolę kreatywną nad swoimi produkcjami, co było wówczas niespotykane dla aktorek. Ten kontrakt umocnił jej pozycję jako potęgi finansowej w Hollywood, czyniąc ją pierwszą aktorką, która zarobiła milion dolarów.
Sukcesy kasowe lat 20.
Filmy Mary Pickford generowały ogromne zyski w latach 20. XX wieku. Produkcja „Pollyanna” (1920) zarobiła 1.1 miliona USD, a „Rosita” (1923) przekroczyła barierę miliona dolarów przychodu. Te sukcesy kasowe świadczyły o jej niezwykłej popularności i zdolności przyciągania widzów do kin, co czyniło ją jedną z najbardziej dochodowych gwiazd tamtej epoki.
Filantropia i dziedzictwo
Mary Pickford Foundation
Mary Pickford założyła fundację swojego imienia, Mary Pickford Foundation, która do dziś zajmuje się ochroną jej dziedzictwa oraz wspieraniem edukacji filmowej. Działalność fundacji zapewnia, że jej wkład w sztukę filmową jest pamiętany i doceniany przez kolejne pokolenia, a także wspiera rozwój nowych talentów w branży filmowej.
Kontrowersje i mniej znane fakty
Skandal z obcięciem włosów
W 1928 roku, po śmierci matki, Mary Pickford podjęła decyzję o obcięciu swoich słynnych loków na rzecz modnego boba. Ta zmiana fryzury wywołała sensację i trafiła na pierwsze strony gazet, w tym „The New York Times”. Jej włosy były bowiem uznawane za symbol kobiecej cnoty i niewinności, a ich drastyczna zmiana była dla wielu szokiem i tematem gorących dyskusji.
Nieudany test w kolorze
W 1933 roku Mary Pickford przeszła testy w Technicolorze do planowanej wersji „Alicji w Krainie Czarów” Walta Disneya. Niestety, projekt został porzucony, gdy studio Paramount wypuścił własną wersję tej historii. Był to jeden z niewielu projektów, który nie doczekał się realizacji, mimo potencjału artystycznego i technologicznego.
Niski wzrost i wiarygodność ról
Aktorka mierzyła poniżej 150 cm wzrostu (under five feet). Ten niski wzrost, w połączeniu z jej naturalistyczną grą aktorską, pozwalał jej wiarygodnie wcielać się w role dzieci, nawet w dorosłym wieku. Ta cecha fizyczna stała się jej atutem, umożliwiając tworzenie unikalnych kreacji, które zapadały w pamięć widzom.
Wspieranie innych talentów
To właśnie Mary Pickford wprowadziła do studia Biograph siostry Lillian i Dorothy Gish, pomagając im rozpocząć wielkie kariery w erze kina niemego. Jej zaangażowanie w promowanie innych talentów świadczy o jej hojności i chęci wspierania rozwoju branży filmowej, nie tylko poprzez własną pracę, ale także poprzez pomoc innym artystom.
Radio jako dowód talentu
W czasach, gdy kino dźwiękowe stawało się rzeczywistością, Mary Pickford, wraz z innymi gwiazdami kina niemego, aktywnie starała się udowodnić, że posiadają głosy nadające się do nowych produkcji. 29 marca 1928 roku wzięła udział w audycji radiowej „The Dodge Brothers Hour”, aby zaprezentować swój głos i przekonać słuchaczy o swoich wokalnych predyspozycjach.
Kluczowe daty w karierze Mary Pickford
Kariera Mary Pickford była długa i bogata. Poniższa lista przedstawia najważniejsze momenty chronologicznie:
- 1907: Przełom na Broadwayu w sztuce „The Warrens of Virginia” i zmiana nazwiska na Mary Pickford.
- 1909: Początki kariery filmowej w Biograph Company i niezwykła wydajność – 51 produkcji w ciągu roku.
- 1916: Podpisanie kontraktu na milion dolarów, czyniąc ją pierwszą milionerką Hollywood.
- 1919: Współzałożycielka wytwórni United Artists wraz z Charliem Chaplinem, Douglasem Fairbanksem i D.W. Griffithem.
- 1920: Ślub z Douglasem Fairbanksem i przyjęcie obywatelstwa Stanów Zjednoczonych.
- 1929: Zdobycie Oscara dla najlepszej aktorki za rolę w „Coquette”.
- 1936: Rozwód z Douglasem Fairbanksem.
- 1947: Uzyskanie obywatelstwa kanadyjskiego.
- 1976: Otrzymanie honorowego Oscara za całokształt twórczości.
- 1979: Śmierć w wieku 87 lat.
Najważniejsze filmy i sukcesy kasowe
Filmy Mary Pickford cieszyły się ogromną popularnością i przynosiły znaczące zyski. Do jej najbardziej znanych produkcji należą:
- „Pollyanna” (1920) – film przyniósł 1.1 mln USD przychodu.
- „Rosita” (1923) – przekroczyła barierę miliona dolarów przychodu.
Nagrody i wyróżnienia
Mary Pickford została uhonorowana wieloma prestiżowymi nagrodami i wyróżnieniami za swój wkład w rozwój kina:
| Nagroda/Wyróżnienie | Rok | Uzasadnienie |
|---|---|---|
| Oscar dla najlepszej aktorki | 1929 | Za rolę w filmie „Coquette”. |
| Honorowy Oscar za całokształt twórczości | 1976 | Za ogromny wkład w rozwój amerykańskiego kina i przemysłu filmowego. |
| Miejsce w rankingu AFI (American Film Institute) | 1999 | 24. miejsce na liście największych żeńskich gwiazd klasycznego kina Hollywood. |
Warto wiedzieć: Mary Pickford była jedną z 36 osób, które założyły Akademię Wiedzy i Sztuki Filmowej (AMPAS) w 1927 roku, organizację przyznającą Oscary.
Mary Pickford, znana jako „Królowa Kinematografii”, była nie tylko jedną z największych gwiazd kina niemego, ale także pionierką biznesu filmowego. Jej determinacja, talent i zdolność do przekraczania barier, od trudnego dzieciństwa po budowanie potęgi finansowej i artystycznej, ukształtowały jej nieśmiertelne dziedzictwo. Jako współzałożycielka United Artists i zdobywczyni Oscara, Mary Pickford pozostawiła trwały ślad w historii Hollywood, inspirując kolejne pokolenia artystów i przedsiębiorców.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Kim jest Mary Pickford?
Mary Pickford była jedną z najbardziej znanych i wpływowych aktorek kina niemego, często nazywaną „narzeczoną Ameryki”. Jest uważana za pionierkę przemysłu filmowego i współzałożycielkę studia United Artists.
Kim był mąż Mary Pickford w 1920 roku?
W 1920 roku mężem Mary Pickford był Douglas Fairbanks, również wielka gwiazda kina niemego. Ich małżeństwo było jednym z najgłośniejszych związków Hollywood tamtych czasów.
Komu Mary Pickford zostawiła swoje pieniądze?
Mary Pickford przeznaczyła znaczną część swojego majątku na cele charytatywne, w tym na utworzenie fundacji imienia jej matki, która wspierała dzieci i młodzież. Pozostawiła również środki dla swoich bliskich.
Ile lat miała Mary Pickford kiedy zaczęła grać?
Mary Pickford zaczęła grać w filmach w wieku zaledwie pięciu lat. Występowała na scenie już wcześniej, ale to kino stało się jej głównym polem działalności artystycznej.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Mary_Pickford
